Oyun – Oyun Oyna

Bu yazımızda, oyunun ne olduğundan, oyunların çocuk gelişimine etkilerinden ve oyun türlerinden bahsedeceğiz.

Oyun nedir?

Oyun, çocukların deneme yanılma ile öğrenmelerini sağlayan, kuralları daha önceden belirlenmiş ya da o sırada belirlenen, eğlenme amaçlı yapılan, çocuklara mutluluk, heyecan, korku, hırs gibi duyguları yaşatan davranışların oluşturduğu aktivitelerdir.

Oyun, çocuklara aşağıdaki davranışların kazandırılmasında oldukça etkilidir;

  • Sorumluluk alma duygusunu geliştirir
  • Sosyalleşmesine katkı sağlar
  • Grup halinde hareket etmeyi öğrenir
  • Kendi kendine öğrenmesini sağlar
  • Eğlenirken öğrenme fırsatı bulur
  • Kişisel gelişimine katkı sağlar

Oyun Çeştleri

Oyunlar, çok farklı şekillerde ele alınabilirler. Okul öncesi dönemde gerçekleştirilen oyunlar, okul çağında gerçekleştirilen oyunlar, ergenlik ve daha ileriki yaşlarda gerçekleştirilen oyunlar olmak üzere 3 bölümde inceleyeceğiz.

Okul öncesi dönemde oynanan oyunlar

0-5 yaş arası çocukların yaptıkları eylemler, bu oyunlara örnektir. 1 yaşına kadar bebeğin ellerini ve bacaklarını sallaması, büyüklerin yaptığı el ve mimik hareketleri, onlar için bir oyun ve dış dünyayı tanıma hareketleridir.

1 ve 3 yaş arasında, genellikle kirletme, dağıtma gibi hareketlerle kendilerine oyun icat ederler. Bu hareketler, çocuğun içgüdüsel davranışlarını ortaya çıkarır.

3 ve 5 yaşlarında, hayali oyunlar ön plana çıkar. Evcilik oyunları gibi kendilerine rol model aldıkları kişilerin yerlerine geçmeleri, bir sopayı at, bir leğeni araba gibi kullanmaları gibi oyunları oynarlar.

Okul çağında oynanan oyunlar

İlkokuldan itibaren liseye kadar oynanan oyunlar, daha çok bedensel aktivitelere dayanan oyunlardır. Futbol, voleybol, basketbol, saklambaç, körebe, yakar top gibi oyunlar örnek gösterilebilir.

Gençlik çağında oynanan oyunlar 

11 yaşından sonra başlayan ergenlik döneminde; futbol, basketbol gibi topla oynanan oyunların yanında, isim-şehir-eşya gibi zeka oyunları, tabu, kızma birader gibi oyunlar oynanır.

Bu dönemle birlikte okey, iskambil gibi oyunlar da tercih edilir. Her ne kadar yanlış olsa da, kahvehanelere kaçan çocuklar, arkadaşlarıyla bu tür oyunları oynayabilirler. Ayrıca biraz sonra daha geniş kapsamlı değerlendireceğimiz bilgisayar ve internet oyunları da, sıklıkla tercih edilmektedir.

Oyunların Çocuğun Gelişimi Üzerindeki Etkileri

Oyunların, çocuğun gelişimi üzerine pozitif etkileri olduğu kadar, negatif etkileri de vardır. Bu negatif etkilerinden korunması için, aile ve öğretmenlerine büyük iş düşmektedir.

Oyunların çocuğun gelişimine yaptığı katkılar

  • Çocukların sosyalleşmesine yardımcı olur. Çevresi ve arkadaşlarıyla iletişime geçmesi, onu içine kapanık, korkak ve çekingen bir birey olmaktan kurtarır.
  • Çocukların dil gelişimine katkı sağlar. Oyun esnasında kullandıkları sözcükler, kelime dağarcığının gelişmesine katkıda bulunduğu gibi, etkili konuşma becerisini de kazandırmış olur.
  • Zeka gelişimine katkıda bulunur. Neden-sonuç ilişkisini kavrar, dikkatini bir noktada toplamayı öğrenir, birbirinden farklı olaylar hakkında tahmin yürütme becerisi kazanır.
  • İçgüdüsel olarak sahip olduğu saldırganlık duygusunu, oyun oynayarak boşaltır.
  • Çocuğun kas ve denge yapısının gelişmesine yardımcı olur.
  • Çocukların sorumluluk duygusunu geliştirir. Oynadığı oyunlarda üzerine düşen görevi yapmaya gayret göstererek, sorumluluk almayı öğrenir.
  • Düşünce ve hayal gücünü arttırır. Bu şekilde çocuk, daha kolay öğrenebilmektedir.

Tüm bunları anlattıktan sonra, şu an üzerinde en fazla durulması gereken konulardan olan, bilgisayar ve internet oyunlarına geçmek istiyoruz. Son zamanlarda bu türden bazı oyunların, gençlerin hayatını hem fiziksel hem de duygusal anlamda etkilediğini biliyoruz. İsterseniz ilk olarak, bu oyun çeşitlerinden bahsedelim.

İngilizce Online Game olarak bildiğimiz Çevrimiçi Oyun türleri

  • FPS oyunları (First Person Shooter):

    Karakterin içinde oynadığımız oyunlar. En çok bilineni, Call Of Duty’dir.

  • RTS Oyunları (Real Time Strateji):

    Gerçek zamanlı strateji oyunlarıdır. Dune ve Warcraft en bilinen örnekleridir.

  • TBS Oyunları (Turn Based Strateji):

    Civilizations oyununu oynayanların anımsayacağı gibi bu oyun türünde; size verilen görevleri belirli bir süre içerisinde yaptıktan sonra, sırayı rakibinize veriyorsunuz.

  • RPG Oyunları (Role Playing Game):

    Kısaca rol yapma oyunları anlamına gelen bu oyun türünde; yönettiğiniz karakterin davranışlarını, hareketlerini, görünümünü siz belirliyorsunuz. En bilinen örnekleri; Planescape Torment, Baldur’s Gate ve Fallout’tur.

  • Macera Oyunları (Adventure Games):

    Adından da anlaşılacağı gibi macera oyunlarıdır. Macera filmlerini gözünüzün önüne getirirseniz, oyunların içeriği hakkında fikir sahibi olabilirsiniz. En bilinen örnekleri Tomb Rider ve Uncharted’dir.

  • Simülasyon Oyunları (Simulation Games):

    Uçak, otomobil, denizaltı gibi araçları yönetebildiğiniz oyunlardır. En bilinen örnekleri; MS Flight Simulator, Silent Hunter ve R-Factor’dur.

  • Platform Oyunları (Platform Games):

    El becerisi isteyen oyunlar, bu oyun türüne örnektir. Tabi tüm oyunlarda el becerisi gerekiyor. Fakat Platform oyunları, bu konuda biraz daha ön plana çıkıyor. Yetişkinlerin bile yakından tanıdığı Süper Mario, Hugo gibi oyunların yanında, son dönemde popüler olan Rayman, MJak & Daxter ve Little Big Planet gibi oyunlar da, bu oyun türüne örnek gösterilebilir.

Bunların yanında, daha çok küçük yaşta çocukların tercih ettiği online oyunlar vardır. Bunlar;
  • 3D oyunlar
  • Ameliyat oyunları
  • Araba yarışları
  • Barbie oyunları
  • Kız oyunları
  • Boyama oyunları
  • Giydirme oyunları
  • Savaş oyunları
  • Beceri oyunları
  • Zeka oyunları
  • Makyaj oyunları
  • Disney oyunları
  • Kim milyoner olmak ister
  • Aksiyon oyunları
  • Saç oyunları
  • Spor oyunları
  • Kurtarma oyunları
  • Park etme oyunları

gibi oyunlar, yukarıda saydıklarımıza göre daha basit kodlanmış olan ve genellikle 10 yaşından küçük çocukların oynadığı oyunlara örnek gösterilebilir.

Bu oyunları oynamak için, size verilen yönergeleri takip edip play tuşuna basmanız yeterlidir. Oyunda ilerledikçe level adı verilen bölümleri geçip, oyunu bitirebilirsiniz. Bu tür oyunlar genellikle free yani ücretsizdir. Tek kişilik oynanabildiği gibi, iki ya da çok kişilik de oynanabilir. Bu oyunların sonunda kazandığınız puanlarla sıralamaya girebilir, arkadaşlarınıza hava atabilirsiniz.

Aşağıdaki Tablodan Oyunları İnceleyebilirsiniz

1 Akıllı Çay Bardağı Oyunu
2 Anahtar toplama Oyunu
3 Ateş ve su Oyunu
4 Ateş ve su 2 Oyunu
5 Ateş ve su 3 Oyunu
6 Ateş ve Su 4 Oyunu
7 Ateş ve Su Buz Devri Oyunu
8 Balon Patlat Oyunu
9 İkili Çatışma 2 Oyunu
10 Kafa Topu Oyunu
11 Kim Milyoner Olmak İster Oyunu
12 Otobüs Şöförü 2 Oyunu
13 Regular Show Dövüş Oyunu
14 SOS Oyunu Oyunu
15 Temple Run 2 Oyunu

 

Erhan Yıldız

İstanbul doğumlu, İstanbul Teknik Üniversitesi mezunu, blog sevdalısı.

Oyun – Oyun Oyna” için bir yorum

  • Mart 15, 2017 tarihinde, saat 5:51 pm
    Permalink

    Oyun ile ilgili oldukça faydalı bir makale olmuş, teşekkürler.

    Yanıtla

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir